Trudno być Bogiem / Trudno byt’ Bogom
reż. Aleksiej German
Rosja 2013

Zrealizowana na podstawie powieści braci Strugackich, czarno-biała wizja Aleksieja Germana opowiada o losach planety innej niż Ziemia. Trudno jednak o lepszy celuloidowy obraz średniowiecza i piekła doczesnego. Jej bohater – mąż władny, wysłannik z naszego świata, który jak głosi legenda zrodził się z ust Boga – nie jest wariatem. Trudno jednak o bardziej namacalną wizję szaleństwa i chaosu niż ta wykreowana przez zmarłego w trakcie zdjęć reżysera. Składający się w ogromnym stopniu z mastershotów (ujęć realizowanych bez cięć montażowych), obraz totalny po dziesięciu latach produkcji został ukończony w zeszłym roku. Trudno jednak w dzisiejszych czasach o film równie dopracowany, czaso- i pracochłonny. Tylko bogowie widzą wszystko i wszystko to potrafią swoim umysłem ogarnąć. Trudno więc ogląda się te trzy godziny rozplanowanego w najmniejszych szczegółach bezhołowia i zamętu, o czym świadczy liczba osób gremialnie opuszczających salę projekcyjną. Nikt jednak nie mówił, że będzie łatwo. Ale warto było wytrwać, bo – parafrazując stanowiący motto książki cytat z Pierre’a Abélarda” – „Były to minuty, kiedy poczułem czym jest cierpienie, czym jest wstyd, czym jest utrata nadziei.” [Filip Kalinowski]