Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego to placówka naukowo-badawcza, której przedmiotem działania jest gromadzenie, zabezpieczanie i udostępnianie materiałów oraz dokumentów obrazujących rozwój i dokonania szeroko pojmowanego ruchu ludowego. Muzeum interesuje się działalnością partii i stronnictw politycznych, wszelkich organizacji społeczno-zawodowych, młodzieżowych, spółdzielczych i innych tworzonych w środowisku wiejskim, rozwijających różnorodne formy pracy społeczno-wychowawczej, kulturalno-oświatowej i gospodarczej.

W ciągu 25 lat istnienia Muzeum tworzyło podstawy ku temu, by jak najpełniej rozwijać działalność, do której zostało powołane. Przede wszystkim zajmowało się kolekcjonowaniem eksponatów i ich dokumentacją, prowadziło działalność popularyzatorsko-oświatową, organizowało wystawy, otwarte cykle odczytów, spotkań z historykami. Propagowało wiedzę o ruchu ludowym w środkach masowego przekazu i poprzez własne wydawnictwa.

Muzeum w ciągu dwudziestopięcioletniego funkcjonowania zgromadziło kupując, otrzymując dary i depozyty około 45 tys. eksponatów, które w części znajdują się w oddziałach w Sandomierzu i w Piasecznie k. Gniewa. W większości są to unikaty o znaczącej wartości historycznej. W tym miejscu należy podkreślić, iż najwięcej eksponatów muzeum pozyskało dzięki hojności ofiarodawców prywatnych w kraju i zagranicą.