Śmiejesz się z przesądów? Większość Polaków wierzy we wróżby i obrzędy Andrzejkowe

Andrzejki to święto, które w tradycji ludowej nierozerwalnie związane jest z wróżbami i przesądami. Wydawać by się mogło, że współcześnie pozbawione pierwotnej magii święto, jest wyłącznie pretekstem do spotkań towarzyskich. Tymczasem, jak pokazuje badanie: „Zjawiska nadprzyrodzone oczami Polaków” zrealizowane na zlecenie telewizji CI Polsat (Crime+Investigation) przez SW Research , 6,4 proc. Polaków twierdzi, że osobiście doświadczyło spełnienia wróżby, 7,3 proc. nie ma co do tego pewności, a 3 proc. zna dobrze kogoś, kto tego doświadczył.
Ponad 63 proc. Polaków deklaruje, że bierze udział w zabawach i tradycyjnych obrzędach związanych z Andrzejkami.

W podaniach ludowych znajdziemy informacje, że w wigilię św. Andrzeja, w nocy z 29 na 30 listopada, nadprzyrodzone siły osiągają pełnię swych mocy – co właśnie czyni tę noc wyjątkową.

Do dziś antropolodzy nie są zgodni, co do źródeł pochodzenia andrzejkowych obrzędów. Jedni uważają, że zwyczaj pochodzi ze starożytnej Grecji, drudzy wskazują mitologię skandynawską. Źródła historyczne podają, że zwyczaje andrzejkowe znane były w Europie już w okresie średniowiecza. Pierwotnie, na ziemiach polskich, w obrzędach andrzejkowych uczestniczyły wyłącznie panny na wydaniu, a wróżby dotyczyły przede wszystkim spraw miłosnych. Obecnie, w powszechnej opinii, to przede wszystkim ostatnia okazja do spotkań przed rozpoczynającym się adwentem.

Tymczasem okazuje się, że kategorie magicznego myślenia nie należą wyłącznie do przeszłości. Nie są też związane z wiarą, czy światopoglądem. Socjolog dr Krzysztof Martyniak zauważa, że nasza religijność nie ma wpływu na zainteresowania wróżbami i przepowiedniami. Ponad połowa Polaków czyta horoskopy, a co siódmy odwiedził kiedyś wróżkę.

Ten zwrot w kierunku irracjonalizmu potwierdzają również wyniki badania telewizji CI Polsat pt. „Zjawiska nadprzyrodzone oczami Polaków”. Wynika z nich, że choć w naszym społeczeństwie, w kwestii wiary w ‘niezrozumiałe’ (w tym również we wróżby i przesądy) dominuje postawa racjonalna (63 proc.), charakteryzująca się niewielkim zainteresowaniem zjawiskami nadprzyrodzonymi, to w opozycji do niej, spora część ankietowanych wierzy
w działanie niewyjaśnionych sił i mocy.

Aż 20 proc. Polaków uważa, że wróżby i horoskopy to zjawiska, których nie można racjonalnie wyjaśnić, a w związku z tym w mniejszym lub większym stopniu, jest skłonna przyznać, że „coś jest na rzeczy”.

Powszechne zainteresowanie zjawiskami nadprzyrodzonymi spowodowało spopularyzowanie praktyk wróżbiarskich. Jak zaznacza dr Krzysztof Martyniak zawód wróżbity stał się profesją społecznie usankcjonowaną, wpisaną do rejestru zawodów i specjalności, regulowanego rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Okazuje się jednak, że niezależnie
od rozwoju wróżbiarstwa jako biznesu, podstawowym źródłem informacji na temat zjawisk nadprzyrodzonych pozostają media. To z filmów i seriali dokumentalnych 36 proc. Polaków czerpie wiedzę o „nieznanym”.

Badania i obserwacje pokazują, że współcześnie potrafimy korzystać z oferty EZObiznesu bez szkody dla naszego światopoglądu, kierując się potrzebami osobistymi, a czasem rozrywką. Nasze współczesne definiowanie rzeczywistości, zbiorowa świadomość, akceptuje wciąż nowe profesje i oferty związane ze zjawiskami nadprzyrodzonymi. Istnieje pokusa podziału na tych, którzy kierują się rozsądkiem i rozumem, kontra ci, którzy oddają się przesądom i magii. Niestety nasz pragmatyzm nie daje łatwych rozwiązań, a nasza natura pozwala korzystać nam z obu światów – podkreśla dr Krzysztof Martyniak.

***
Telewizja Crime+Investigation (CI Polsat) to kanał dokumentalny, który zabiera widzów
w poruszającą podróż do świata morderstw, intryg i tajemnic. Próbujemy zrozumieć motywy
i emocje, które popchnęły ludzi do zbrodni. Pomagają nam w tym eksperci biorący udział
w naszych programach. Pokazujemy najgłośniejsze sprawy kryminalne z Polski i ze świata. Wierzymy, że nigdy nie jest za późno na poznanie prawdy. Więcej informacji: tutaj