Masło w papierku – „Jak przejąć kontrolę nad światem…” Dorota Masłowska

Jak pisać o Masłowskiej, nie zapadając się pod ziemię? Szczególnie, że pisząc nie o jej nowej powieści czy sztuce, tylko zbiorze felietonów o popkulturze, nie bardzo można przyjąć wygodną pozycję krytycznoliterackiego dystansu.

W „Jak przejąć kontrolę nad światem…” Masłowska pisze (i robi to jak zawsze – na poziomie języka – zachwycająco!) o serialach i paraserialach, szkołach podrywu i tanich lotach, „Kuchennych rewolucjach”, „Azji Express” i „Przyślij przepis” – najpoczytniejszej gazetce w naszym kraju, o Beacie Kozidrak i disco polo. Ogląda i słucha tego wszystkiego, żebyśmy my już nie musieli (bo, jak słusznie stwierdza: raz zobaczonego nie da się już odzobaczyć). Pisze nie po to, żeby wyśmiać, efekciarsko podrwić, minimalnym wysiłkiem zebrać maksimum lajków. Przygląda się, żeby zobaczyć więcej, rozgrzebuje, żeby zrozumieć i śmieje się, żeby nie płakać. Bo w popkulturze – i myśl ta oczywiście nie jest niczym nowym, ale wciąż wartym uświadamiania sobie na nowo – „jak w lustrze odbija się polska schizofreniczna dusza, złamana przez wojnę i komunizm, zdemoralizowana przez strumień unijnych pieniędzy; chytra, obrotna, anarchiczna, a nade wszystko lubiąca przebudować ze szwagrem chlewik na piramidę, a piramidę na chlewik”.

Jedyny zarzut, jaki można by „Jak przejąć…” postawić, to że jako przedruk z internetu (felietony były publikowane w „Dwutygodniku”) jest wciskaniem nam tego samego towaru w nowym opakowaniu. Może Masłowska, skoro teksty kierowała do „nadwrażliwych, zdziwaczałych, emocjonalnie pokiereszowanych humanistów, na których psychice niezatarte piętno odcisnęły niepowodzenia w grach zespołowych”, zakłada również, że owi pokiereszowani humaniści, „lubujący się w nielubianym, interesujący nieinteresującym”, wolą czytać na papierze niż na ekranie i szczególnie szerokim łukiem omijają coś, co na Facebooku miało dużo lajków. I może ma rację. [Olga Wiechnik]

Dorota Masłowska, „Jak przejąć kontrolę nad światem, nie wychodząc z domu”, Wydawnictwo Literackie, 2017 r.