Małe języki przyjeżdżają do stolicy. Po raz pierwszy pojawią się na dużym ekranie w Polsce

Wilamowski, kaszubski, romski, wanano, bemba, tonga. Te oraz ponad 60 innych języków usłyszymy podczas pierwszej edycji festiwalu filmowego „Własnymi słowami” (29.11–01.12, Kinoteka) w Warszawie, poświęconego rdzennym kulturom i językom. W ten sposób organizatorzy przypieczętują Międzynarodowy Rok Rdzennych Języków, ustanowiony przez UNESCO, które objęło festiwal patronatem. Wydarzenie jest częścią europejskiego projektu COLING, koordynowanego przez Wydział „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego.

W ramach festiwalu zaprezentowanych zostanie 10 filmów z Polski i zagranicy. Ich wspólnym mianownikiem jest różnorodność językowa świata. Podczas 3-dniowego wydarzenia można będzie osobiście spotkać kilkoro twórców i bohaterów filmowych, którzy posługują się rdzennymi lub zagrożonymi językami. Na ekranach Kinoteki zagoszczą m.in. tamazight (Afryka Północna), nawat (Salwador), tybetański, huitoto (południowa Kolumbia i północne Peru), jakucki oraz mixtecki
z Meksyku.

Wstęp na wszystkie seanse jest bezpłatny. Wejściówki będą do odebrania w kasach Kinoteki
od 22 listopada. Warto się pośpieszyć, bo liczba miejsc jest ograniczona. Program wydarzeń wraz
z opisem zaplanowanych projekcji znaleźć można na stronie wydarzenia.

Nieśmiertelny język kina – festiwal filmowy „Własnymi słowami”

– Festiwal otworzymy dokumentem Marjoleine Boonstra pt. „Cud Małego Księcia” z 2018 – mówi Ewa Śmiech, koordynatorka festiwalu „Własnymi słowami”. – To film nie tylko o fenomenie popularności „Małego Księcia” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego, jego znaczeniach w różnorodnych kulturach oraz przekładach, lecz przede wszystkim o tym, jak ważna dla rdzennej społeczności jest możliwość korzystania z własnego języka – dodaje.

„Cud Małego Księcia” jest filmem nagradzanym na całym świecie. Został ciepło przyjęty również przez polską publiczność i zebrał znakomite recenzje podczas tegorocznego Millennium Docs Against Gravity.

Wydarzenia towarzyszące

Festiwal urozmaici wystawa fotograficzna (29.11–01.12, Kinoteka), która zaprezentuje życie małych społeczności i ich kulturę. Dodatkowo we współpracy z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich odbędzie się (29.11, Biuro RPO, ul. Długa 23/25) debata ekspercka na temat ochrony prawnej języków oraz panel młodych aktywistów. Przygotowano też dyskusje na temat edukacji i sposobów ratowania małych języków. Z kolei podczas Wieczoru Różnorodności (30.11, Kinoteka) usłyszymy piosenki po wilamowsku, galicyjsku, poznamy brzmienie tradycyjnych instrumentów grekańskich,
a Kalabryjczycy zatańczą tarantellę. Festiwal filmowy „Własnymi słowami” został objęty honorowym patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich, Prezydenta m.st. Warszawy oraz Ambasady Meksyku.

 

 

Ratować języki wesoło i z pożytkiem – Tydzień Różnorodności Językowej

Wszystkie opisane wydarzenia odbywają się w ramach Tygodnia Różnorodności Językowej
(24.11– 01.12). Jego tematem przewodnim jest rewitalizacja zagrożonych języków. Ślązacy zaprezentują współczesne dylematy gwary śląskiej, Łemkowie przedstawią aktualną sytuację swojego języka. Uczestnicy Tygodnia zanurzą się też w świat Majów i nauczą się czytać starożytne hieroglify, które obecnie wracają do życia wśród potomków tej cywilizacji w Gwatemali i Meksyku. W programie przewidziano warsztaty, w tym także dla dzieci (24.11) oraz spotkania z badaczami i reprezentantami mniejszości językowych (27.11).

Najszybciej umiera język – statystycznie co 14 dni

Obecnie na świecie funkcjonuje ok. 7000 języków, z czego połowa jest zagrożona wyginięciem. Organizatorzy festiwalu z Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego chcą odwrócić ten niekorzystny trend wraz z naukowcami, aktywistami i przedstawicielami mniejszości językowych, którzy pod koniec listopada zjadą do Warszawy z całego świata. Podczas siedmiodniowego święta tzw. małych języków, czyli języków używanych przez mniejszości, prelegenci przybliżą szerokiej publiczności kulturę małych społeczności, by wesprzeć ich w walce o zachowanie swojego bogactwa językowo-kulturowego, a także zbudować świadomość różnorodnego świata.

– Tempo i skala wymierania języków są niepokojące. Szacuje się, że w ciągu dwóch tygodni na świecie ginie średnio jeden język – zauważa dr Stanisław Kordasiewicz z Wydziału „Artes Liberales”. – Dlatego nasz Wydział od lat popularyzuje wiedzę o wymierających językach oraz skutecznych sposobach przywracania ich do życia. Tydzień Różnorodności Językowej organizujemy już po raz trzeci.

Zespół Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego działa pod kierunkiem
dr hab. Justyny Olko, zdobywczyni licznych grantów, w tym m.in. European Research Council.