Auto na sprzedaż i melodia z Wietnamu, czyli 10 rzeczy, których nie wiecie o Mikim

Myszka Miki

Bawi nas od 90 lat, jego wizerunek jest rozpoznawalny w niemal każdym zakątku globu, na filmach i komiksach z nim w roli głównej wychowały się całe pokolenia, a on sam stał się ikoną popkultury, bohaterem, o którym – wydawałoby się – wiemy wszystko. Mimo to Miki wciąż ma swoje tajemnice.

1
Pierwszym filmem z Myszką Miki, który został wyświetlony na wielkim ekranie, jest ponadsześciominutowa animacja zatytułowana „Parowiec Willie”. Pokazywano ją przed „Gang War” – gangsterskim filmem, który dziś wspomina się jedynie dzięki poprzedzającej go animacji Walta Disneya. „Parowiec Willie” nie jest jednak pierwszym filmem z Myszką Miki w roli głównej. Disney stworzył wcześniej jeszcze dwie („Plane Crazy” i „The Gallopin’ Gaucho”), ale nie udało mu się znaleźć dla nich dystrybutora.

2
„Parowiec Willie” kosztował niespełna 5 tys. dol. i był pierwszą w historii animacją z w pełni zsynchronizowanym dźwiękiem. Disney od początku czuł, że film, w którym dźwięk odpowiada obrazowi, będzie strzałem w dziesiątkę. Jeszcze zanim powstał cały film, animator ćwiczył ze współpracownikami, podkładając na żywo efekty dźwiękowe do obrazu. Pierwsze nagranie w studio wypadło jednak fatalnie i Disney musiał sprzedać swój samochód, żeby zapłacić za ponowne zarejestrowanie ścieżki dźwiękowej.

3
Współtwórcą postaci Myszki Miki jest animator Ub Iwerks, który pracował razem z Disneyem przez wiele lat. Sam Disney wykonał tylko szkice Myszki, pierwszy wizerunek jest dziełem Iwerksa. Zasłynął on nie tylko współpracą z Disneyem. Wynalazł kilka nowatorskich rozwiązań animacyjnych, w tym tzw. kamerę wieloplanową, dzięki której animowane obrazy w filmach takich jak „Bambi” czy „Piotruś Pan” nabrały głębi. W dowód uznania dla jego wkładu w rozwój efektów specjalnych podczas ceremonii rozdania nagród branży animacyjnej Annie przyznawana jest nagroda jego imienia za osiągnięcia techniczne.

4
Miki miał początkowo nazywać się Mortimer, ale żona Disneya zasugerowała zmianę imienia. Walt nie zrezygnował jednak całkowicie z Mortimera, który został bardziej szczurowatym z wyglądu rywalem Mikiego o rękę Minnie.

5
Już po dwóch latach od filmowego debiutu Myszka Miki trafiła na karty komiksu. Disney poprosił o pomoc jednego z rysowników ze swojego studia. Był to Floyd Gottfredson, który miał rysować stripy tylko tymczasowo. Jego pierwszy pasek ukazał się w gazecie w dniu jego 25 urodzin, a Gottfredson rysował Myszkę nieprzerwanie przez następne 45 lat!

6
Wygląd Myszki Miki zmieniał się przez lata, ewoluując od bardziej zwierzęcego do mocno odrealnionego. Stephen Jay Gould, który w eseju „A Biological Homage To Mickey Mouse” przeanalizował ewolucję wyglądu Mikiego, zauważył, że głowa i oczy postaci z czasem stawały się coraz większe, a jej czaszka zrobiła się bardziej okrągła i nabrała więcej cech dziecięcych. W efekcie postać nie tylko jest wiecznie młoda, ale także – zgodnie z teoriami Konrada Lorenza – jak niemowlę wywołuje u dorosłych rozrzewnienie.

7
„Mickey Mouse March”, piosenkę otwierającą program Klub Myszki Miki, śpiewają nie tylko wesołe zwierzaki, ale i amerykańscy żołnierze w finałowej scenie kultowego filmu Stanley Kubicka „Pełny magazynek” („Full Metal Jacket”) o wojnie w Wietnamie. Słowa śpiewane przez maszerujących z bronią żołnierzy były kontrapunktem dla płonącego nocą miasta. Nuci ją także Sokole Oko w jednym z odcinków serialu „MASH”, co jest anachronizmem, ponieważ piosenka powstała trzy lata po wojnie w Korei, o której opowiada serial.

8
Miki jest najczęściej dopisywanym kandydatem w wyborach w USA. Zaraz zanim jest Kaczor Donald. Miki pojawił się na karcie wyborczej prawdopodobnie już w 1932 r., podczas wyborów na burmistrza Nowego Jorku. Dostał jeden głos, tak jak Al Capone. Wyborcza popularność Myszki była tak duża, że pojawiły się ustawowe zakazy głosowania na Mikiego – tak zrobiły m.in. władze amerykańskiego stanu Georgia pod koniec lat 80. XX w.

9
Wyprodukowany w 1929 r. filmik „The Barnyard Battle” opowiada o wojnie pomiędzy sympatycznymi myszami dowodzonymi przez Mikiego a odpychającymi kotami, które noszą hełmy przypominające słynne niemieckie Stahlhelm z pierwszej wojny światowej. Rok po premierze niemiecka cenzura zakazała tej animacji za wywoływanie antyniemieckich nastrojów. W jednej z gazet w Trzeciej Rzeszy pojawił się nawet tekst przekonujący, że przenosząca choroby mysz nie może być dobrym bohaterem i dlatego trzeba zapomnieć o Myszce Miki i zacząć nosić swastykę. Ten cytat jako motto wykorzystał później Art Spiegelman w drugiej części swojego głośnego komiksu „Maus”, opowiadającego o Holokauście. Żydzi zostali w nim przedstawieni jako myszy, a Niemcy jako koty.

10
Myszka Miki ma trzy palce i kciuk. Taka niepełna ręka była celowym zabiegiem. Sam Disney przyznał, że stały za nią względy nie tylko artystyczne, lecz także finansowe. Pięciopalczasta dłoń nie wyglądała dobrze w animacji, utrudniała również produkcję technicznie. Jeden palec więcej to także kilka tysięcy więcej rysunków do narysowania i zanimowania. Bez palca produkcja była znacznie tańsza. „Trzy palce” to także tytuł rysowanego mockumentu Richa Koslowskiego. Komiks opowiada o śledztwie wśród gwiazd animacji, które poddają się specyficznemu zabiegowi chirurgicznemu, żeby zrobić karierę.

Autor: Łukasz Chmielewski